ทำความรู้จัก "นวัตกรรมแก้วพลาสติกจากพืช"

แก้วพลาสติกจากพืช เป็นนวัตกรรมที่ถูกค้นคว้าและวิจัยขึ้นมาเพื่อใช้แทนแก้วพลาสติก ที่มีการรณรง์ให้ลดปริมาณการใช้และเลิกใช้ในอนาคต ทั้งยังช่วยเพิ่มทางเลือกให้กับผู้ประกอบการร้านอาหารและเครื่องดื่ม ได้ใช้แก้วพลาสติกจากพืชควบคู่ไปกับแก้วน้ำกระดาษ แก้วกาแฟกระดาษ นวัตกรรมแก้วพลาสติกจากประเทศไทย เริ่มมีการค้นคว้าวิจัยโดยสถาบันการศึกษาและหน่วยงานจากภาครัฐหลายแห่ง จากนั้นได้พัฒนาและเริ่มมีการทดลองนำมาใช้ในกลุ่มผลิตภัณฑ์แช่เย็นอาหารสด ถ้วยไอศกรีม แก้วกาแฟ แก้วเครื่องดื่ม และขวดนม แต่เนื่องจากมีต้นทุนราคาที่สูง จึงได้ไม่รับความนิยมมากนัก

แก้วพลาสติกจากพืช คืออะไร
แก้วพลาสติกจากพืช ทำจากพลาสติกชีวภาพที่สามารถย่อยสลายได้ ผลิตจากวัสดุธรรมชาติ ได้แก่ อ้อย ข้าวโพด มันสำปะหลัง โดยนำไปผ่านกระบวนการและขั้นตอนต่างๆ ให้ออกมาเป็นโพลีเมอร์ชื่อว่า Polylactic Acid หรือ PLA โดยผู้ริเริ่มผลิตเม็ดพลาสติกชีวภาพ PLA รายใหญ่ของโลกนั้นคือ สหรัฐอเมริกา

ปัจจุบันจากกระแสรณรงค์ให้เลือกใช้บรรจุภัณฑ์รักษ์โลก เพื่อลดปัญหาขยะที่ย่อยสลายยากหรือเป็นขยะบรรจุภัณฑ์ที่ต้องใช้ระยะเวลาในการย่อยสลายนาน จนทำให้เกิดปัญหาขยะและการทำลายขยะที่ไม่ถูกวิธียังส่งผลก่อให้เกิดมลภาวะเป็นพิษตามมา แก้วกระดาษ แก้วกาแฟกระดาษ หรือแก้วน้ำกระดาษ จึงเป็นบรรจุภัณฑ์ที่ได้รับความสนใจ รวมทั้งบรรจุภัณฑ์จากวัสดุชีวภาพได้พัฒนารูปแบบให้เหมาะสมและสอดคล้องกับความต้องการธุรกิจแต่ละประเภทมากขึ้น ซึ่งจุดประสงค์หลักเพื่อนำมาใช้ทดแทนบรรจุภัณฑ์พลาสติก และเป็นอีกหนึ่งทางเลือกให้กับผู้ประกอบการ

ดังนั้น ผู้ประกอบการธุรกิจร้านอาหารและเครื่องดื่มที่ต้องการสร้างแบรนด์ให้เป็นจดจำของกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย การเลือกใช้แก้วพลาสติกจากพืช ควบคู่ไปกับแก้วกระดาษ นอกจากใช้ทดแทนบรรจุภัณฑ์พลาสติกได้ดีแล้ว ยังเป็นการเพิ่มมูลค่าและสร้างความแปลกใหม่ให้กับสินค้าและแบรนด์ผลิตภัณฑ์ให้เป็นที่จดจำของลูกค้าได้อีกด้วย

ปัญหาการใช้บรรจุภัณฑ์พลาสติกในปัจจุบัน
แก้วพลาสติกหรือบรรจุภัณฑ์จากพลาสติก ถูกนำมาใช้กับธุรกิจเกือบทุกประเภท ซึ่งนอกจากอำนวยความสะดวกให้ลูกค้าแล้วนั้น ยังช่วยรักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์  ทั้งยังช่วยในเรื่องการขนส่งอีกด้วย แต่ในปัจจุบันบรรจุภัณฑ์พลาสติก มีการรณรงค์ให้ลดปริมาณการใช้ลงตัวอย่างเช่น กลุ่มประเทศสมาชิก EU ที่กำหนดให้ใช้ถุงพลาสติกได้ไม่เกิน 90 ใบต่อคนต่อปี ภายในปี 2562 และ 40 ใบต่อคนต่อปี ภายในปี 2568 นอกจากนั้นแบรนด์สินค้าอย่าง สตาร์บัคส์ ยังมีนโยบายประกาศยกเลิกใช้หลอดพลาสติกทุกสาขาภายในปี 2563 โดยจะเปลี่ยนมาใช้ฝาพลาสติกรีไซเคิลที่มีช่องเปิดเล็ก ๆ ไว้สำหรับดื่มแทน และในปี 2569 นี้ สตาร์บัคส์ได้ขยับเป้าหมายไปสู่การ ลดขยะจากตัวแก้วและฝา เพิ่มเติม โดยในหลายประเทศ เช่น สิงคโปร์ และประเทศแถบเอเชีย ได้เริ่มนำหลอดที่ทำจากวัสดุธรรมชาติ เช่น หลอดจากชานอ้อย มาให้บริการสำหรับเมนูที่จำเป็นต้องใช้หลอด และรณรงค์การใช้แก้วส่วนตัวหรือแก้วหมุนเวียนภายในร้าน (Reusable for-here cups) อย่างจริงจัง

สำหรับในประเทศไทยปัจจุบันในประเทศไทยมีการใช้บรรจุภัณฑ์จากพืชในชีวิตประจำวันอย่างแพร่หลาย ทั้งในรูปแบบดั้งเดิมและการใช้นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์แปรรูปพืชไร่ให้กลายเป็นวัสดุรักษ์โลก โดยสามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ๆ ที่เราสามารถพบเห็นได้ทั่วไปในปัจจุบัน ดังนี้

นวัตกรรมกล่องและถาดอาหารจากเยื่อพืชธรรมชาติ
เป็นกลุ่มที่แบรนด์ใหญ่ในไทยนำมาใช้ทดแทนกล่องโฟมและถาดพลาสติกใส่อย่างจริงจัง โดยใช้วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร เช่น ชานอ้อย ฟางข้าว และผักตบชวา นำมาขึ้นรูปเป็นภาชนะ 

ถาดเนื้อสัตว์ย่อยสลายได้: ห้างสรรพสินค้าชั้นนำอย่าง Tops Supermarket ได้เปลี่ยนมาใช้บรรจุภัณฑ์กลุ่มสินค้าเนื้อหมูและเนื้อไก่สดที่ทำจากเยื่อพืชธรรมชาติ 100% ซึ่งสามารถย่อยสลายทางชีวภาพได้เองภายใน 45 วัน เพื่อทดแทนการใช้ถาดพลาสติกแบบเดิม 

กล่องเครื่องดื่มจากพืช: แบรนด์นมไทย เช่น "Mulk" และ "Mulk+" ของเชียงใหม่เฟรชมิลค์ ได้เริ่มใช้กล่องบรรจุภัณฑ์ Tetra Rex® Plant-based ซึ่งเป็นกล่องนมที่ตัวกระดาษและพลาสติกเคลือบทำมาจากวัสดุหมุนเวียนจากพืชทั้งหมดเป็นรายแรก ๆ ในไทย 

พลาสติกชีวภาพ (Bioplastics) จากมันสำปะหลังและข้าวโพด
นี่คือนวัตกรรมที่มองภายนอกเหมือนพลาสติกทั่วไป แต่ทำมาจากพืช 100% เรียกว่า สาร PLA (Polylactic Acid) ซึ่งประเทศไทยเป็นแหล่งปลูกมันสำปะหลังรายใหญ่ จึงมีการพัฒนาเม็ดพลาสติกชีวภาพชนิดนี้ขึ้นมาใช้งานอย่างแพร่หลาย 

ถุงและถ้วยกาแฟย่อยสลาย: ร้านกาแฟอเมซอน (Café Amazon) และ Star Coffee รวมถึงแบรนด์สินค้าทั่วไป หันมาใช้ถ้วย แก้วน้ำ และถุงหิ้วที่ทำจากพลาสติกชีวภาพ เมื่อนำไปฝังกลบร่วมกับขยะเศษอาหาร มันจะย่อยสลายกลายเป็นปุ๋ยคืนสู่ธรรมชาติโดยไม่ทิ้งสารพิษหรือไมโครพลาสติกตกค้าง 

การหยิบยกภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในซูเปอร์มาร์เก็ต
เป็นการลดการใช้เทคโนโลยีราคาแพง แล้วหันกลับไปหาธรรมชาติโดยตรง

การใช้ใบตองห่อผักสด: ซูเปอร์มาร์เก็ตหลายแห่งในไทย เช่น Rimping Supermarket ที่เชียงใหม่ และห้างสรรพสินค้าโมเดิร์นเทรดทั่วประเทศ ได้เปลี่ยนจากการใช้ฟิล์มพลาสติกแรปผักสด หันมาใช้ ใบตอง ในการมัดและห่อผักสดแทน ซึ่งนอกจากจะลดพลาสติกได้ทันทีแล้ว ยังช่วยสร้างรายได้ให้เกษตรกรผู้ปลูกกล้วยอีกด้วย

นอกจากนี้ ทางภาครัฐยังมีนโยบายสนับสนุนให้โรงงานต่าง ๆ หันมาผลิต บรรจุภัณฑ์ชีวภาพจากวัสดุเกษตร มากขึ้น เพื่อช่วยลดต้นทุนให้ผู้ประกอบการและผลักดันให้สินค้าไทยตอบโจทย์เทรนด์รักษ์โลกของโลกในปัจจุบัน.....

แหล่งที่มาข้อมูล: 
https://www.hongthaipackaging.com
https://www.forbesthailand.com
https://www.bangkokbiznews.com
https://www.thaiwah.com
https://www.bagglove.com
https://www.thansettakij.com/
fb fanpage: Neil deGrasse Tyson